Mapuche´ler

12 000 sene once Guney Amerika´ da Sili ve Arjantin yorelerinde yerlesmis Auracanos kabilesinden gelme yerli halkidir. Inka ve ispanyol egemenligine yenilmeyen,hak ve hurriyetlerini gunumuze kadar savunan bir kabiledir

Bugun, Şili’nin orta kesimi ve Arjantin’in Patagonya bölgesinde yasarlar. Konustuklari dil Mapudungun .Yabancilar bu dili Araucano diye de bilirler.´Mapu´toprak,´Che´ insan demek onlarin dilinde,yani Mapuche,topragin insani demek. .. Kuzeydeki Amerikan yerlileri gibi kabile seklinde yasarlar ve Şamanist inançlara sahipler.Evleri genellikle nehir kenarlari ve ormanlik alanlardadir.

kitaya gelen ilk Ispanyollarla karsilasma 1541 yilinda olmus,o zaman sayilari 2 milyon dan fazlaymis.. Ispanyol´larla Mapuche´ler uzun süre savaştıktan sonra 1641 yılında bir antlaşma imzalayarak kısmı bir barış sağlanmışlar.Ama 1900 ve 1935 yillari arasinda topraklari zorla istila edilmis ,1960 ise kabul edilen tarim reformuyla kaybettikleri topraklarin bir bolumunu geri almislar.Bugun Mapucheler BIO BIO bolgesinin bulundugu yerde ozerklik ve bagimsiz bir yonetim istiyorlar. Şili’de büyük bir nüfus yoğunluğuna sahip olan Mapuche´ler, Güney Amerika’da asimilasyon konusunda en çok sıkıntı yaşayan halklardan biri. Bugunku hukumet Mapuche´lerin yerli kultur ve geleneklerini resmi olarak taniyor ama ozgul haklarini (toprak vb.) taninmiyor.Bugunku kusak cok yogun olarak yasadiklari bolgelerde ana dilinde egitim alabiliyorlar. Kendi dil, inanç ve kültürlerini yaşatma arzusu onlar için doğayı savunma mücadelesinin önemli bir parçası.Degerlerini korumaya calisip hemde ozgurluk mucadelesi vermek zorunda oluslari insani cok etkiliyor

ekmek pisiriyorlar

En onemli kultur zenginlikleri, biraz Turkmen takilarini andiran, cok guzel, el isi gumus takilari,tum Mapuche kadinlari ve kizlari bu takilari takiyorlar.Ne yazikki Sili´de girdiginiz herhangi bir turisttik esya dukkaninda ,bizim geleneksel el sanatlarimiz diye satildiklarini gorursunuz.celiski burda zaten hem asimile et,sonrada bizim el sanatlari diye lanse et.

Ve bir kac Mapuche Atasozu.. **Ağlamaktan korkma! Zihindeki ıstırap veren düşünceler gözyaşı ile temizlenir. **Düşmanımı cesur ve kuvvetli yap! Eğer onu yenersem utanç duymayayım **Gözün ile değil, yüreğin ile hüküm ver. **Unutmayın çocuklarınız sizin değildir. Onu Yaratıcı'dan ödünç aldınız **Yağmur iyilerin üzerine de yağar, kötülerin de **Gozlerde yas yoksa,ruh gokkusagina sahip olamaz **Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık öldüğünde; beyaz adam paranın yenmeyen bir şey olduğunu anlayacak